5 Aug 2026, 21:42 UTC22 views4 reactionsread 7 August 2026 بنامیزد:
در فرهنگ کهن ایران باستان، وقتی مردم با امر شگفتانگیز و خوبی روبهرو میشدند، میگفتند «بنامیزد». این تعبیر، در فرهنگ گسترهٔ پارسیزبان گسترده بوده است. «بنامیزد»، گونه گفتاری «به نام ایزد» است. امروزه نیز این فرهنگ باستانی در گسترهٔ فرهنگ پارسی زنده است. در افغانستان، یزد و... هنگام دیدن کار شگفت و خوب، مردم «نام خدا» میگویند.
«بنامیزد»، در شعر شاعران زبان پارسی کاربرد گسترده داشته است:
زهی مهرخ، زهی زیب…
❤2👍2
5 Aug 2026, 07:10 UTC44 views3 reactionsread 7 August 2026 هویت مردم هزاره:
پیوست خونی، تباری و ژنتیکی، مسأله طبیعت است، نه جای ملالت است و نه جای ملامت. طبیعت، فرااختیاری است، انسان دخالتی ندارد. زیستشناسان همه انسانها را یک نژاد میدانند که از آفریقا به همهجا گسترش یافتهاند. به دلیل اقلیم، نوع تغذیه و... رنگهای متفاوت یافتهاند. همه انسانها ۹۹.۹درصد اشتراک ژنتیکی دارند. انسان و گوریل، ۹۸.۸ اشتراک ژنتیکی دارند. تقسیم نژادی سفید و زرد و سیاه و همچنین تقسیم سنتی حامی، ی…
❤3
5 Aug 2026, 06:23 UTC37 viewsread 7 August 2026 نام اسپها در لهجه هزارگی:
اسپ سفید: سرخو
اسپ سرخ: جیرو
اسپ پاها سفید و قشقه: پنج قلیان
اسپ سبز: نیله
اسب زرد با زانو و دم سیاه: سمند
اسب سیاه: قره
پ.ن:
قشقه: پیشانی سپید.
@mohammadishari🌱
3 Aug 2026, 06:15 UTC63 views3 reactionsread 7 August 2026 زبان مادری مردم هزاره پیشینه هزاران ساله دارد و متنهای فاخری در این زبان تولید شده. در متون زبان پارسی، واژههایی وجود دارد که تنها در لهجه هزارگی وجود دارد. مانند گیو، زیمی، رٔوش، خلیو، گیزیو، زاچه و...
زبانی که نوشتار ندارد، زبان مردمان بدوی و بیتمدن است. از بامیان، بغلان، جیغهتو، دشت ناوور، سیاهزمین جاغوری و... فراوان متنهای کهن تاریخی به زبان اوستایی، بلخی و پارسی کشف شده که نشان روشن از زبان نوشتاری مردم هز…
❤3
1 Aug 2026, 08:06 UTC127 views3 reactionsread 7 August 2026 شیلپیدن:
یارم ناجوره، جانشی درد موکونه
جانِ ناجوره «شیلپیدو» نمیله
شیلپیدن، یکی از واژههای اصیل و کهن پارسی است. شیلپیدن به معنای فشار دادن، تکان خوردن، جنبیدن، جابهجا شدن و... است.
«شیلپیدن» یا «شِلپیدن» در گویشهای پارسی لری و لکی، به معنای تکان خوردن، جنبیدن، جابهجا شدن یا گشتوگذار و روزگار گذراندن به کار میرود. وقتی در احوالپرسی میگویند «میشیلپی؟» یعنی «آیا روبهراهی؟ چرخ زندگیات میچرخد؟ میجنبی؟».
#مح…
❤3
30 Jul 2026, 14:01 UTC68 views4 reactionsread 7 August 2026 Photo
سنگ نوشته زبان بلخی/باختری:
فورمو اوزورکو کیدیرو هزارکستو/هزاره پات.
@mohammadishari🌱
❤3👌1
26 Jul 2026, 20:14 UTC102 views5 reactionsread 7 August 2026 معنا و ریشه واژهٔ قب:
واژهٔ قب (qab) و مشتقهای آن در لهجه هزارگی، بسامد بالایی دارد. در لهجه پارسی هزارگی، قب به معنای بستن است. گفته میشود : «دان خو قب کو» یا «دان خو قب بگیر» یعنی دهانت را ببند/ دهانت را بسته نگهدار.
قبچی، به معنای فرورفتگی، نیز از همین ریشه است.
جاهایی «قبچیغی» نامیده شده که حالت فرورفتگی دارد.
نکته:
بسیاری از واژههایی که فکر میکنیم ویژه لهجه هزارگی باشد، در لهجه سایر فارسیزبانان نیز وجود دا…
❤5
24 Jul 2026, 21:34 UTC77 views2 reactionsread 7 August 2026 Video
🍁 هزارگی؛ زبان، گویش یا لهجه؟
▪️گفتوگو با حفیظ شریعتی (سحر)
آیا «هزارگی» یک زبان مستقل است یا یکی از گویشهای زبان فارسی دری؟ همزمان با نزدیکشدن سرشماریِ ملیِ استرالیا، این پرسش بار دیگر به یکی از بحثبرانگیزترین موضوعات در میان هزارهها و نخبگان افغانستان تبدیل شده است. موافقان، ثبت هزارگی را اقدامی اداری برای شناساییِ بهتر جامعۀ هزاره، بهبود خدمات و تقویت گویش هزارگی میدانند، در حالی که منتقدان نگراناند چنین…
❤2
23 Jul 2026, 11:13 UTC82 views5 reactionsread 7 August 2026 Photo
ابعاد جدید پروژهی زبانسازی هزارگی:
با نشر نوشته جناب حسن رضایی، حجت بر کسانی که تاکید میکردند ثبت زبان هزارگی، ضرورت اداری در استرالیا است و هزارگی لهجه یا گویش پارسی است، تمام و ابعاد جدیدتر زبانسازی هزارگی روشن میشود.
دوران سوژهبودگی هویت و زبان هزارهها، تمام شده است. هزارهها، پژوهش را یاد گرفتهاند و منابع کهن را در دسترس دارند. تجربه زیسته در جامعه خود دارند. بلدند هویت و زبان مادری را خود روایت میکنند…
❤4👍1
21 Jul 2026, 14:35 UTC80 views4 reactionsread 7 August 2026 Forwarded from @hazarkhanahPhoto
زبان فارسی؛ میراث مشترک یا میراث انحصاری؟
در سومین و آخرین بخش از گفتوگوی «هزارخانه» با دکتر شوکتعلی محمدی شاری، نویسنده، پژوهشگر تاریخ و ادبیات و زبانشناس افغانستان، به نقش مهاجرت در شکلگیری جریانهای ادبی، تأثیر متقابل شاعران ایران و افغانستان و مفهوم میراث مشترک زبان فارسی پرداختهایم.
🍿 تماشای این قسمت در یوتیوب هزارخانه
🎙 در این قسمت میبینید:
✅ انجمنهای ادبی مهاجران افغانستان در ایران چه نقشی ایفا کرد…
❤4
21 Jul 2026, 14:35 UTC59 views2 reactionsread 7 August 2026 Forwarded from @hazarkhanahPhoto
زبان هزارگی یا لهجه هزارگی؟
در دومین بخش از گفتوگوی «هزارخانه» با دکتر شوکتعلی محمدی شاری، نویسنده، پژوهشگر تاریخ و ادبیات و زبانشناس افغانستان، یکی از مهمترین مباحث زبانشناسی و هویت فرهنگی هزارهها را بررسی کردهایم.
🍿 تماشای بخش دوم گفتوگو
🎙 در این قسمت میبینید:
آیا هزارگی یک زبان مستقل است یا لهجهای از فارسی؟
چرا دکتر شاری ریشههای لهجه هزارگی را در زبان اوستایی جستجو میکند؟
مهمترین پژوهشهای او دربا…
❤2
21 Jul 2026, 14:35 UTC60 views2 reactionsread 7 August 2026 Forwarded from @hazarkhanahVideo
فرهنگ مردم هزاره ریشه در آموزه های ادیان گذشته دارد!
دکتر شوکتعلی محمدی درباره اشتراکات فرهنگی جامعه هزاره و ادیان گذشته، بهویژه آئین زرتشتی، سخن گفته و مثالهایی از این آداب و رسوم بیان کرده است.
به نظر شما فرهنگ هزارگی و آیینهای گذشته ریشه مشترکی دارند؟
اگر به شعر، ادبیات و فرهنگ افغانستان علاقه دارید، به جمع ما بپیوندید 👇
▶️ Youtube
📸 Instagram
✈️ Telegram
➖➖➖➖
❤2
Showing the 12 most recent of 20 posts we hold for @mohammadishari. View and reaction counts are the latest single reading for each post, not a live figure, and a recent post is still accumulating both. A view count marked ≈ was rounded by Telegram before we ever saw it — t.me prints views in full below 1,000 and to three significant figures above, so ≈1,200,000 means somewhere between 1,150,000 and 1,249,999. Unmarked counts are exact. Text is reproduced from the public post preview and truncated for length.