6 Aug 2026, 20:52 UTC87 views2 reactionsread 7 August 2026 گرفتار وفا ننگ رهایی برنمیدارد
همه گر ناله گردم برنمیآیم ز زنجیرت
یکی از خصیصههای «زنجیر» در شعر بیدل داشتن صدا و ناله کردن است؛ از به هم خوردن حلقههای زنجیر صدایی برمیخیزد که بیدل آن را نالۀ زنجیر میداند:
مانع بیتابی آزادگان فولاد نیست
ناله در وحشت گریبان میدرد زنجیر را
و
نشئه را از شوخیِ خمیازۀ ساغر چه باک؟!
نیست از زنجیر پروا نالۀ وارسته را
و
آزادگان ز کلفت اسباب فارغاند
نتوان نگاه داشت به زنجیر ناله را…
❤2
Signed Mahdi Ahmadvand
5 Aug 2026, 10:25 UTC140 views1 reactionsread 7 August 2026 Photo
زین هستی بیهوده صوابی که تو داری
گر جرم تصور نکنی سخت گناهیست
#بیدل_دهلوی
شاعر میگوید بزرگترین گناه انسان، ادعایِ بودن و «من» گفتن است. اگر تو این هستیِ مجازی را مایه فخر و طاعت بدانی و به آن مغرور باشی، در ورطهٔ شرکِ خفی و خودپرستی سقوط کردهای؛ چرا که شرطِ اولِ عشق و معرفت، نیستی و گذشتن از خویشتن است.
#مهدی_احمدوند
👍1
Signed Mahdi Ahmadvand
3 Aug 2026, 06:52 UTC211 views5 reactionsread 7 August 2026 یک بیت و یک نکته از صائب
نیست اظهار جوانی، خجلت بی حاصلی است
این که می دارم نهان از هم نشینان سال خویش
#صائب
به عقیده ی صائب چگونه زندگی کردن انسان (کیفیت)بسیار مهم تر و با ارزش تر از چقدر زندگی کردن او (کمیت)می باشد.
به عبارتی دیگر انسان در طول و مسیر زندگی خود هر اندازه موفق تر و نسبت به هم نوعان خود تاثیر گذارتر و مفید تر باشد؛ وجودش در جامعه بیشتر احساس شده و مورد قبول و احترام اطرافیان و جامعه قرار خواهد گرفت و…
👍3👏2
Signed شاهین لقایی
1 Aug 2026, 11:51 UTC237 views2 reactionsread 7 August 2026 قطع زنجیر ز مجنون تو نتوان کرد
موج جزو بدن آب روان می باشد
بیدل دهلوی
به نظر می رسد که در این بیت بیدل با اسلوب معادله ای زیبا می خواهد وابستگی شدید عاشق مجنون را به معشوق نشان داده و خطاب به محبوب می گوید :
عشق تو مانند زنجیری به پای معشوق بسته شده است و جزئی از او شده و جدایی ناپذیر و قطع نشدنی است .
در مصراع دوم مثالی آورده و می گوید : همان طوری که موج دریا جزئی از بدن آن است و هیچ گاه از دریا جدا نمیگردد و …
👍1👏1
Signed Mahdi Ahmadvand
1 Aug 2026, 06:13 UTC220 views2 reactionsread 7 August 2026 Photo
خارخار یعنی اضطراب و تشویش و خلجان و ... اما بیدل همیشه ساختار واژه رو هم در نظر میگیره، خار.
کینه رو به خار تشبیه کرده
انسانی که خارخار کینه در وجودش نیست، لاجرم صافطبعه
دو تا نماد برای صاف طبعی آورده، آیینه و گوهر
از طرفی مژگان به خارخار تشبیه شده، انگار که مژهها هر کدوم یه خار باشند
حالا مژگان برای آینه و گوهر چیه؟ جوهر
جوهر چیه؟ در اثر صیقل زدن خطوط ریزی روی آینه نقش میبست که شبیه خار بودن، بیدل بهشون میگه خا…
❤2
Signed Mahdi Ahmadvand
30 Jul 2026, 12:48 UTC241 views1 reactionsread 7 August 2026 در وضو زاهد چو طوفان بر سر آب آورد
مینشاند خاک را در خون، تیممکردنش
چند روز پیش در پایان پست «تقابل وضو و تیمم» گفتم که متوجه سازوکار منطق تصویری این بیت نمیشوم، بیتی که به ظاهر خیلی ساده است. ابتدا عرض کنم که آقای طباطبایی این بیت را به شکل زیر ضبط کردهاند:
در وضو زاهد چه طوفان بر سر آب آورد؟
مینشاند خاک را در خون تیممکردنش
نسبت به تصحیح خالمحمد، مصرع اول سوالی شده و قید زمان «چو» (وقتی که) با صفت پرسشی «چ…
👍1
Signed Mahdi Ahmadvand
30 Jul 2026, 12:46 UTC179 viewsread 7 August 2026 ● دمی با بیدل
"موجِ خونم هرقدر توفاننما خواهد شدن
حقِ شمشیرِ تو رنگینتر ادا خواهد شدن"
شمشیرِ جفای معشوق برای رنگینیاش، موج توفان گونهی خون عاشق را میخواهد.
باتوجه به این بیدل میگوید: برای ادای حقِ شمشیرِ تو(که اشاره به جفای معشوق است) و رنگینی آن، موج خونم هرقدر توفان کند، بیتردید این چیزی جز رنگین تر ادا کردن حقِ شمشیرِ جفای تو نخواهد بود.( این رویکرد بیگمان بازگوکنندهی همان نگرش باستانی به جفای معشوق ا…
Signed Mahdi Ahmadvand
30 Jul 2026, 12:45 UTC152 viewsread 7 August 2026 ● دمی با بیدل
"چو حباب عالمی را، هوسِ کلاهداریست
بهدماغِ پوچمغزان، چقدر هوا نشسته" (بیدل)
باتوجه بهمفهومِ این بیت، نیای معانی میگوید: شماری که هوسِ دنیاپروری و دنیازدهگی محض را در سر دارند، مانند حباب (که کنایه از هستی زودگذر و بیثبات است) اشتیاق به کلاهداری دارند.
کلاهداری میتواند اشاره به عطشِ ما به قدرت و علاقهی وافر به نفس اماره هم تلقی شود که شمارِ زیادی مثلِ حُباب، هوسِ مفرط به این کلاهداری را…
Signed Mahdi Ahmadvand
30 Jul 2026, 12:42 UTC151 views2 reactionsread 7 August 2026 ● دمی با بیدل
"با همه پروازِ شوق از ما زمینگیری نرفت
جز به حیرت بر نمیآید نگاهِ ناتوان" (بیدل)
انسان با همه اشتیاقی که برای پرواز؛ یعنی رسیدن به آزادهگی دارد؛ بازهم بربنیاد محدودیتها وتعلقاتی که دارد (و اینجا زمینگیری اشاره به "معاش" که یکی از مراحل صوفیه است، میباشد) نمیتواند از ماهیتِ زمینیبودنش یکسره ببُرّد؛ زیرا او طبیعتن انسان است و خدا نیست؛ بنابرین آزادی، آزادهگی و اختیار او مانند: آزادی، آزادهگ…
👍2
Signed Mahdi Ahmadvand
30 Jul 2026, 12:41 UTC158 viewsread 7 August 2026 ● دمی با بیدل
"به هیچ آهنگ، عرضِ مُدعا صورت نمیبندد
چو مضمونِ بلند افتادهام در خاطرِ لالی" (بیدل)
"عرضِ مُدعا"، میتواند اشاره به مطلوبی انگاشته شود که مانند "مضمونِ بلند" (مفهومِ بزرگ) به هیچ آهنگی یا طریقی نمیتواند بیان شود.
برپایهی این نگرش، نیای معانی (بیدل) میگوید: به هیچ شکل یا گونهای، نمیشود مطلوبم (عرض مُدعا) را بیان کنم؛ یعنی آنچه من میخواهم بگویم، از بس بلند( بزرگ) است، هیچ شیوهای آن را برنمی…
Signed Mahdi Ahmadvand
29 Jul 2026, 16:31 UTC167 views1 reactionsread 7 August 2026 ● دمی بابیدل
"نگه گر نیستی اشکی شو و از خویش بیرون آ
چو مژگان چند پروازت بهبال و پر کند بازی"(بیدل)
"نگه" (نگاه) به مفهوم بینش و دیدِ ژرف برای شناخت از پدیدههای متعلق به هستی و معرفتِ بیشتر است.
نیای معانی (بیدل) با توجه به این مسأله می گوید: اگر دیدی (نگهی) برای معرفت نداری، در خودبینی (شاید هم خودبرتربینی) بهسر مبر؛ بل در عوض، اشکی شو و از چشم خودبینی فرو ریز و هر گز پروازت (که میتواند اشاره بهوسعتِ دید و…
❤1
Signed Mahdi Ahmadvand
28 Jul 2026, 20:51 UTC191 views2 reactionsread 7 August 2026 زین نشیمن نغمۀ شوقی بهسامان کرده گیر
سایۀ دیوار دارد زیر و پشت بام بم
با این که نشیمن کجاست و نغمه چگونه نغمهای است کاری ندارم، امشب که داشتم «سایۀ دیوار» بیدل رو میخوندم متحیر بازی زبانی این بیت شدم. یکی از تصویرهای نسبتا بسامددار بیدل «خوابیدن زیر سایۀ دیوار» است و با این مضمون ابیات درخشانی رو ساخته، ابیاتی که مضامین متفاوتی هم دارند؛ مثلاً یکی از زیباترینهایشان همین بیت زیر است:
دامنِ عفو، حمایتکدهٔ غفلتِ ما…
❤1👍1
Signed Mahdi Ahmadvand
Showing the 12 most recent of 20 posts we hold for @saeb_e_tabrizi. View and reaction counts are the latest single reading for each post, not a live figure, and a recent post is still accumulating both. A view count marked ≈ was rounded by Telegram before we ever saw it — t.me prints views in full below 1,000 and to three significant figures above, so ≈1,200,000 means somewhere between 1,150,000 and 1,249,999. Unmarked counts are exact. Text is reproduced from the public post preview and truncated for length.